Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Διαρθρωτικές λέξεις που μπορούν να χρησιμοποιούν οι μαθητές για τη σύνταξη της έκθεσης , ανάλογα με τις προθέσεις τους

| Επεξεργασία ανάρτησης

Μια βοήθεια για τους μαθητές που έχουν ανάγκη από βοηθητικές λέξεις και φράσεις : 

1.  Όταν  θέλουμε  να  δηλώσουμε   χρονική σχέση : ύστερα, προηγούμενα, έπειτα, ταυτόχρονα, στη συνέχεια

2.  Για να προσθέσουμε  επιχείρημα : ακόμα, εξάλλου, επιπλέον, επίσης , παράλληλα, αφετέρου, εκτός απ’ αυτό, ύστερα

3.    Για  να   δηλώσουμε  αντίθεση  σε σχέση  με προηγούμενο  επιχείρημα : απεναντίας, αντίθετα, αντίστροφα, αντί γι’ αυτό, απ’ την άλλη πλευρά, παρ’ όλα αυτά, εντούτοις, αλλά, ωστόσο

4.    Για να  εκφράσουμε  προϋπόθεση: αν, εκτός αν, σε περίπτωση που, με την προϋπόθεση ότι...

5.    Για  να  δοθεί  έμφαση   σε  ένα  επιχείρημα : είναι αξιοσημείωτο ότι, αξιοπρόσεχτο είναι, αξίζει να τονιστεί, ιδιαίτερα σημαντικό θεωρείται, δε φτάνει μόνο αυτό, ας σημειωθεί...

  

6.   Για  να  εκφράσουμε  τη  βεβαιότητά  μας  για κάτι  : είναι γενικά παραδεκτό, αποτελεί κοινή διαπίστωση, είναι σαφές, είναι γεγονός, αναμφισβήτητα, αναντίρρητα

7. Για  να  καταλήξουμε   σε  ένα   συμπέρασμα: για να συνοψίσουμε, επιλογικά , ανακεφαλαιώνοντας, συμπερασματικά θα λέγαμε ότι, αντιπαραθέτοντας τις παραπάνω απόψεις καταλήγουμε στο συμπέρασμα...

8.   Για  να   δηλώσουμε   αυτό που  πρέπει να γίνει [όταν  δηλαδή ο  λόγος  μας αποκτά  δεοντολογική χροιά ]  : επιβάλλεται, είναι ανάγκη, απαιτείται, αρμόζει, χρέος, καθήκον, είναι επιβεβλημένο, καθίσταται αναγκαίο, γεννά την υποχρέωση, η διέξοδος που διαφαίνεται, αρκεί να, κρίνεται απαραίτητο, ας πραγματοποιηθούν, υλοποιηθούν, οφείλουμε να, ευχής έργο θα ήταν, πρέπον είναι... 

Κώστας   Τσιαχρής    2013

ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΜΕ ΤΟ ΛΑΙΚΙΣΜΟ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ -ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟ ΜΑΘΗΤΗ

Παρατίθεται    κείμενο  που αναφέρεται    στο  λαϊκισμό   καθώς  και  : α]η προεργασία  για τη σύνταξη της  περίληψης  β]ενδεικτική  περίληψη  110-120 λέξεων  γ]η  περίληψη  ενός  μαθητής  δ]η διόρθωση και  η   ενδεικτική  βαθμολόγησή της 

Κώστας  Τσιαχρής

ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ  : Ο λαϊκιστικός   χαρακτήρας  της τηλεόρασης

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ  -ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ

1.        Ο λαϊκισμός  είναι ένα  φαινόμενο  που γεννιέται  με την κρίση  της πολιτικής  . Είναι μία έννοια  που αλλάζει ανάλογα  με  το περιβάλλον και  τις καταστάσεις  στις οποίες βρίσκεται .    2.              Ο λαϊκισμός είναι ιδεολογία του λαού . Σε αυτό   δεν είναι διαφορετικός από την δημοκρατία  . Η δημοκρατία αποδίδει  ένα πολύ σημαντικό  ρόλο στο λαό . Η δημοκρατία   στην πορεία    του χρόνου   κατόρθωσε να  εισάγει   ανώτερους   κανόνες πολιτισμού .  Αντιθέτως  , στον λαϊκισμό      υπάρχει μόνο  η φωνή  του λαού  , η οποία μεταξύ άλλων  είναι συχνά μία  χειραγωγημένη φωνή . Στον λαϊκισμό  βρίσκουμε  συχνά ανθρώπους ή κόμματα  που ισχυρίζονται    ότι ενσαρκώνουν  τις προσδοκίες    και τις απογοητεύσεις  ενός μέρους  του λαού .  Αυτό   εμφανίζεται   σε συντηρητικά   πολιτικά σχήματα  [ δεξιά , άκρα  δεξιά ] και πολύ λιγότερο σε σοσιαλιστικά  σχήματα . 3.              Η συνάντηση  ανάμεσα  στα μεγάλα  μέσα   επικοινωνίας  και το λαϊκισμό είναι μοιραία . ωστόσο  το φαινόμενο  των ΜΜΕ   εμπλέκει   και τις δημοκρατίες  . Τα αστικά κόμματα   δεν είναι άσχετα    με την τηλεόραση  και τον τρόπο χρήσης  της . Η τηλεόραση    είναι ένα  μέσο   με πελώριες     δυνατότητες   όχι πάντα θετικές  . Η σημερινή τηλεόραση  δημιούργησε   το αληθινό λαϊκίστικο  ρεύμα  χάρη    στην προπαγάνδα . Ο τηλεθεατής  καλείται να επιλέξει μεταξύ  ομοειδών   πολιτισμικών προϊόντων , να   διαλέξει συσκευασία    και  όχι ουσία . Η απουσία  καλλιτεχνικής  παιδείας στο σχολείο    και εκτός σχολείου  είναι που χαράζει   διαχωριστικές  γραμμές  . Η τηλεόραση  διαχωρίζει  τους ανθρώπους   , «διαμερισματοποιεί»  τα διάφορα καλλιτεχνικά είδη  και μας καθηλώνει  στην αμάθεια  ή στην αυταρέσκεια    της υπερειδίκευσης . 4.              Θύλακοι αθλιότητας  , περιφραγμένα  οικόπεδα με θέα  , ζαρντινιέρες    με πλαστικά άνθη και ενδιάμεσα  , μια εκτεταμένη   γκρίζα  ζώνη μετριότητας  , πλήξης  και αυταρέσκειας   . Κάπως έτσι   μπορούμε να περιγράψουμε   το τηλεοπτικό  τοπίο  σήμερα στην ελληνική τηλεόραση [ δημόσια και ιδιωτική ]. Ας μας παρηγορήσει  η σκέψη  ότι υπάρχουν   και χειρότερα . Π.χ.   στη  Βρετανία   ευδοκιμούν   άθλια  ριάλιτι  , μπροστά  στα οποία  τα δικά μας θυμίζουν  ασπασμό των αγγέλων  στ’ άστρα . 5.              Από το καρτέρι  στην πλατεία Ομονοίας  ως το καραούλι  στις αίθουσες  των δικαστηρίων   και τα .....τυχερά τηλέφωνα  που λαμβάνει    κάθε εκπομπή   βρίσκεται  ο  « αυριανός»  καλεσμένος   των καθημερινών  ανθρωποκεντρικών εκπομπών . Δημοσιογράφοι  κάποιων  «ριάλιτι σόου»  στέκονται   σε κομβικά σημεία   και σε πιάτσες   των Αθηνών περιμένοντας   την  .... ξεχωριστή περίεργη  φυσιογνωμία   με την περίεργη   ερωτική  ιστορία    , η παρουσίαση της οποίας    θα απογειώσει  τους αριθμούς    τηλεθέασης της εκπομπής  . Όλοι αυτοί  οι πρωταγωνιστές   καταφεύγουν   στην τηλεόραση  γιατί έτσι  λύνονται  πάρα πολλές φορές  τα προβλήματά  τους ή  τουλάχιστον    επισπεύδονται  λύσεις . Τελευταία   η τηλεόραση  φαίνεται  πως έχει  υποκαταστήσει    τις κρατικές  αρχές . 6.                  Όταν η ανθρώπινη παρακμή   παρελαύνει  στα «παράθυρα»  ή στα στούντιο  τηλεοπτικών   εκπομπών , τότε  ως μόνο άλλοθι  προβάλλει  ότι οι εκπομπές    με αυτό το περιεχόμενο    ανεβάζουν  τις μετρήσεις  της  AGB.  Πώς να κλείσει   άλλωστε  κάποιος   την τηλεόραση  όταν  ένας παπάς  εξομολογείται  τις ομοφυλοφιλικές    του τάσεις  ή όταν κάποιες κυρίες  αποκαλύπτουν τα προσωπικά   τους δράματα   και ποτήρια γεμάτα νερό   εκτοξεύονται  στα πρόσωπα  των καλεσμένων ; 7.              Του υποσχέθηκαν ότι θα έχει    οικονομική  υποστήριξη  και επαγγελματική   αποκατάσταση . Κι  εκείνος πείστηκε να εμφανιστεί  στην τηλεόραση  και να εκθέσει δημοσίως το δράμα  του   . Μετά  την ολοκλήρωση  της  εκπομπής   κατέφυγε στο Σύλλογο  Προστασίας  Τηλεθεατών  ,   ζητώντας  νομική υποστήριξη . Ούτε ο λογαριασμός    στο όνομά  του ανοίχτηκε  , ούτε δουλειά    του προσφέρθηκε  . Το μόνο που  είχε κερδίσει   ήταν ο οίκτος  του περίγυρου  και των γειτόνων . 8.               Ποιο είναι  όμως το προφίλ  των ανθρώπων   που πρωταγωνιστούν και ποιο εκείνων  που συμμετέχουν  κρατώντας ανοιχτή  την τηλεόραση ; Η ιλαροτραγική   φύση  του έλληνα  τηλεθεατή  βρίσκει   την αποκορύφωση  της αντίφασής  της  στους εκατοντάδες   χιλιάδες  ανδρών  και γυναικών , που ενώ   κατηγορούν   τους συντελεστές  και συμμέτοχους  των  «ριάλιτι  σόου»  παραμένουν    καθηλωμένοι  , απορροφώντας  το μεγαλείο   του ανθρώπινου δράματος . Η  μόνη εξήγηση  που δίνω  , συνάδει  με  το απερίφραστου  κάλλους   ελληνοπρεπές     ρητό  «τραβάτε  με κι  ας κλαίω»  ή ακόμη καλύτερα  «σφάξε με αγά  μου ν’ αγιάσω». 9.               Η τηλεόραση παραμένει  το πιο λαϊκό  και προσιτό μέσο  ψυχαγωγίας   και η εξάρτησή μας  από αυτήν βαθαίνει  , όπως βαθαίνουν  και η δυσαρέσκεια   , η βαρεμάρα   , αλλά και η παθητική   αποδοχή  της. Οι τηλεοπτικές   νύχτες  του Σαββάτου απειλούν να γίνουν καλύτερες από  τις μέρες μας  με χαρακτηριστικό παράδειγμα την εκπομπή της ΝΕΤ  « στην υγειά  σας» , που δείχνει ότι η φτώχεια θέλει καλοπέραση . Κι όταν τελειώσουν  αυτές οι εκπομπές   που μας  προσφέρουν μία ψευδαίσθηση  συντροφιάς,   χωρίς να απαιτούν από εμάς να μπούμε σε κόπο και έξοδα    , μένουμε   με μία γεύση πικρή .

Παρά τη φαινομενική του συγγένεια  με τη δημοκρατία , ο λαϊκισμός  αποτελεί παραφθορά του πολιτεύματος αυτού   Η ευθύνη της τηλεόρασης για την καλλιέργεια του λαϊκισμού  στο χώρο της πολιτικής [προπαγάνδα –τυποποίηση -πολιτιστική υποβάθμιση] Περιγραφή της θλιβερής πραγματικότητας στο χώρο των τηλεοπτικών μέσων Η  αναζήτηση πρωταγωνιστών  με ιδιαιτερότητες από τους δημοσιογράφους των ριάλιτι εκπομπών Μοναδικό κριτήριο επιλογής η αύξηση της τηλεθέασης Οι  ανεκπλήρωτες υποσχέσεις που δίνονται  στους παραπάνω Η υποκριτική στάση  των θεατών τέτοιων εκπομπών η  ψευδαίσθηση της ψυχαγωγίας που παρέχει ένα λαϊκό μέσο ,όπως η τηλεόραση

                                   ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ  ΠΕΡΙΛΗΨΗ  110-120 λέξεων

Το  παρόν άρθρο στρέφεται γύρω από τον λαϊκιστικό χαρακτήρα  της τηλεόρασης. Ξεκινώντας  από το χώρο της πολιτικής , ο αρθρογράφος καταδεικνύει  ότι  παρά τη φαινομενική του συγγένεια  με τη δημοκρατία , ο λαϊκισμός  αποτελεί παραφθορά του πολιτεύματος αυτού .Καταλογίζει   μάλιστα  ευθύνη  για το φαινόμενο αυτό στην τηλεόραση ,η οποία , ως γεννήτορας  του πραγματικού  λαϊκισμού ,χρησιμοποιεί την προπαγάνδα και καλλιεργεί την τυποποίηση και την πολιτιστική υποβάθμιση .Ακολούθως , περιγράφεται η θλιβερή τηλεοπτική πραγματικότητα στις  εκπομπές  τύπου «ριάλιτι» ,όπου οι δημοσιογράφοι αναζητούν  επίμονα καθημερινούς πρωταγωνιστές με κάποιες ιδιαιτερότητες ,με στόχο την απογείωση της τηλεθέασης και  με  δέλεαρ  ορισμένες ανεκπλήρωτες υποσχέσεις  για την κάθε είδους   στήριξη  των ανθρώπων αυτών  .Ολοκληρώνοντας , ο αρθρογράφος επισημαίνει ότι η τηλεόραση ως κατεξοχήν λαϊκό μέσο  παρέχει στους τηλεθεατές την αυταπάτη της   ψυχαγωγίας  και της  συντροφιάς .

ΠΕΡΙΛΗΨΗ  ΜΑΘΗΤΗ

Το κείμενο  πραγματεύεται  τον  λαϊκισμό  μέσα  από τα μάτια  της τηλεόρασης . Αρχικά , ο αρθρογράφος  αναφέρει  ότι ο λαϊκισμός  πηγάζει  από  την πολιτική κρίση  , διατηρώντας έτσι  μεταβλητό  χαρακτήρα  . Κατόπιν , τονίζει   ότι η διαφορά  μεταξύ   της δημοκρατίας  και του  λαϊκισμού   είναι  ότι στον τελευταίο  κυριαρχεί  μία  χειραγωγήσιμη    φωνή  του λαού , ο οποίος ζει στην ψευδαίσθηση ότι τα κόμματα   δρουν  εξ ονόματός  του . Ακολούθως , υπογραμμίζει[Κ1]   τον εκρηκτικό  συνδυασμό  του λαϊκισμού   με την τηλεόραση , η οποία  ως μέσο   δημαγωγίας[Κ2]    δημιούργησε  τον πραγματικό λαϊκισμό  ,ο οποίος  με τη σειρά  του καθηλώνει τους τηλεθεατές  στην αμάθεια . Συνεχίζοντας  ασκεί κριτική   στη σημερινή εικόνα της τηλεόρασης[Κ3]   , στην οποία παρελαύνει η ανθρώπινη παρακμή  , μετριότητα  και η πλήξη [Κ4] ,έτσι  ώστε να ανεβούν οι μετρήσεις . Αναφέρει επίσης   ότι οι άνθρωποι που συμμετέχουν , πέφτουν θύμα  ψεύτικων υποσχέσεων  επίλυσης των προβλημάτων τους , ενώ οι τηλεθεατές  υπνωτίζονται  από  το  χαμηλό ποιοτικό επίπεδο των εκπομπών .Ολοκληρώνοντας , επισημαίνει  ότι η τηλεόραση  παραμένει  το κυρίαρχο  λαϊκό μέσο  στο  οποίο όταν τελειώνουν οι εκπομπές  με τη φαινομενική συντροφιά , ο τηλεθεατής μένει με τη γεύση της πίκρας .

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Η βασική αδυναμία  της περίληψης  , πέρα  από κάποιες  ελλείψεις στο περιεχόμενο , είναι ότι   ο   μαθητής  αναπαράγει  τη φρασεολογία  του αρχικού κειμένου σε κάποια σημεία [υπογραμμίζονται  παραπάνω]  και  ξεπερνά  λίγο το όριο των λέξεων [δηλαδή γίνεται πολύ αναλυτικός ] . Έπρεπε να πυκνώσει  περισσότερο το κείμενο  σε κάποια  σημεία 

Π[9/12]                   

Ε [5/8]

Δ [4/5]

................................................................ 

ΣΥΝΟΛΟ   :18/25

---

 [Κ1]δεν πρόσεξε  τη σχέση τηλεόρασης – πολιτικής

 [Κ2]δημαγωγία και λαικισμός  είναι  το ίδιο πράγμα

 [Κ3]δεν ανέφερε  ότι  κάνει  ιδιαίτερη μνεία  στις ριάλιτι εκπομπές

 [Κ4]Γίνεται  αναλυτικός  στην έκφραση 

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ : ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΑ ΘΕΜΑΤΑ

Παραθέτω μία σειρά  από γενικές  προτάσεις,  τις  οποίες  ο μαθητής  μπορεί  να αξιοποιεί  κατά βούληση  , προσαρμόζοντάς  τες στη φιλοσοφία  του   συγκεκριμένου   θέματος    που  κάθε φορά  πραγματεύεται . Υπογραμμίζω  ότι  οι προτάσεις  αυτές   είναι  ενδεικτικές  κι ότι  σε κάθε  περίπτωση  ο  μαθητής  θα  πρέπει να ανατρέχει πρώτα στις δικές  του  εμπειρίες  και  απόψεις και  έπειτα να καταφεύγει  σε  έτοιμες  λύσεις ,οι  οποίες  πρέπει  να του δίνουν    απλώς ένα λάκτισμα ,προκειμένου να βαδίζει  μόνος του  το γεμάτο περιπέτειες μονοπάτι των ιδεών .

Τσιαχρής  Κώστας 

ΓΕΝΙΚΕΣ  ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ  ΠΟΥ  ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΘΟΥΝ   , ΚΑΤΑ  ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ,   ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ  ΔΙΑΦΟΡΩΝ   ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ  [π.χ.  φανατισμός , βία , καταναλωτισμός κλπ.]

1.      Ανθρωπιστική  παιδεία , η οποία  δίνει έμφαση 

·         στην  επανασύνδεση του ανθρώπου με τον εαυτό του και τις ανάγκες του  για αυτοπραγμάτωση , για   ολοκλήρωση

·         στις  αναλλοίωτες αξίες που  διαπερνούν  την ανθρώπινη ζωή και της χαρίζουν την ιδιότητα του πολύτιμου δώρου

·         στη θωράκιση του ανθρώπου με τη δύναμη της λογικής και της εμπιστοσύνης στις δυνάμεις του  

·         στην κριτική θέαση των πραγμάτων , στη διαλεκτική προσέγγιση  της πραγματικότητας

·         στο  διάλογο  ως μέσο  προσέγγισης της αλήθειας

                                            

2.      Αποδέσμευση  του ανθρώπου από τον υλιστικό  και τεχνοκρατικό χαρακτήρα της εποχής μας   , στροφή προς  τον χώρο  του πνεύματος και του πολιτισμού , μέσα από τον οποίο   θα χαράξει  εκ νέου την πορεία της ζωής του και θα  αναζητήσει το αληθινό της νόημα

3.      Αυτογνωσία , η οποία συνίσταται  :

·         Στην ενδοσκόπηση : μόνο με τη στροφή προς τον εαυτό μας και  τις βαθύτερες πτυχές του μπορούμε να διακρίνουμε ότι πέρα από την επιφάνεια των πραγμάτων υπάρχει κι ένας   άλλος κόσμος , ο κόσμος των ιδεών και  η ουσία  των πραγμάτων

·         Στην αυτοκριτική : κρίνοντας  αντικειμενικά  τον εαυτό μας  μπορούμε  να αντιληφθούμε  την εσφαλμένη πορεία που ακολουθούμε σε πολλά ζητήματα και να επανακαθορίσουμε τους στόχους της ζωής μας

4.      Ο ρόλος των διανοούμενων :

·         Να  διαφωτίσουν  την ανθρωπότητα  και να της υποδείξουν το μονοπάτι για τη  σωστή θεώρηση των πραγμάτων

·         Να   θεραπεύσουν τις πληγές   της κοινωνίας μέσα από το παράδειγμα της προσωπικής τους στάσης απέναντι  στις διάφορες καταστάσεις

·         Να   στηλιτεύσουν την   αδράνεια των πολιτικών και να αποτελέσουν μοχλό πίεσης προς αυτούς , ώστε να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα θεραπείας των προβλημάτων

·         Να   απομακρύνουν τους ανθρώπους από την πλάνη και να τους οδηγήσουν στην αλήθεια της ζωής

5.      Η ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών :

·         Έμφαση  στα ιδανικά της ισότητας , της ελευθερίας [λόγου και δράσης ] , της δικαιοσύνης  και  της ατομικότητας

·         Η ενδυνάμωση   του πλουραλισμού

6.      Η δράση των πολιτικών  :

·         Υπευθυνότητα

·         Ανιδιοτέλεια

·         Πολιτικό θάρρος

·         Εντιμότητα προθέσεων

·         ήθος

7.      Τα  ΜΜΕ  :

·         Προβολή της αλήθειας

·         Πολυφωνία

·         Σοβαρότητα 

·         Υπευθυνότητα

8.      Εξισορρόπηση  εθνικής και οικουμενικής συνείδησης

·         Αισθητική αγωγή βασισμένη στις αξίες του εθνικού και οικουμενικού πολιτισμού

·         Προσέγγιση  της κουλτούρας και των ιδιαιτεροτήτων των άλλων λαών

·         Διάθεση  συνεργασίας και  πολιτισμικών ανταλλαγών

·         Τόνωση της ιστορικής μνήμης [το παρελθόν πολύτιμος οδηγός για την αποφυγή σφαλμάτων στο παρόν και μέλλον]