Κώστας Τσιαχρής Του ασώτου πατρός και υιού

 

 

Κάθε  βράδυ  πριν από τον ύπνο

σφουγγαρίζει  μέσα στο μυαλό μου

ο ρόλος του άσωτου  πατέρα

Μήπως  πέσει  και γλιστρήσει

σπάζοντας τα πόδια του

ο  ρόλος του άσωτου υιού

Ύστερα  πάω , νίβομαι

και πέφτω ήσυχος για ύπνο

Τόσο ήσυχος που το ξημέρωμα

σχεδόν τα χάνω

βλέποντας στο πρόσωπό μου

στον καθρέφτη

πάλι τις πατημασιές 

από τις λερωμένες μπότες

του άσωτου εαυτού

και του πατέρα και του υιού 

Κώστας Τσιαχρής Εικονικοί αυτόχειρες

 

Δεν έχουμε απολύτως τίποτε να παζαρἐψουμε οι δυο μας

Το όμοιο σκοτώνει αυτό  που παριστἀνει το όμοιο * 

Του  είπε ο θάνατος του Καρυωτάκη

Είστε πολύ θνητός για τέτοιο τέλος 

Ούτε που  μπήγει το κεντρί του κάποιο    ένστικτο  αυτοσυντριβής 

μέσα   στους  στίχους σας  

Πώς θα γυρίσει καταπάνω σας η μοίρα ;

Πώς θα σας πνίξουν χέρια που δεν ξέρουν να αγκαλιάζουν ;

Ακόμη και η λύπη σας δεν έχει κάτι αισθητικό

όπως παράδειγμα ένα φέρσιμο ουρανού με καταιγίδα

Απ’ την αισθητική σας  στάζει χώμα 

Αδίκως τείνετε τα δάχτυλα  ή το βλέμμα  σας στο χάος 

Απέχετε πολλά  καθίσματα  απ’ το θέαμα του χάους  

Κι αυτό που παρακολουθείτε  εκστατικά  

Δεν είναι άλλο  από μια πρόβα του ιδεώδους χάους

Σε μια  σκηνοθεσία  της αυλαίας  εναντίον του έργου 

Από  την  " Αναπαράσταση  πνιγμού" 

Κώστας Τσιαχρής Βακχικόν

 

Πίνοντας και ξαναπίνοντας και 

βάφοντας με ρώγες σταφυλιών 

το μέτωπό του 

περιμένει ολομεσής στην Πατησίων 

ο κύριος Τειρεσίας 

το πρώτο τρόλεϊ της ημέρας 

με την αινιγματική αφίσα 

"Οι Βάκχες στο Εθνικό"

Και όλο σκέφτεται και σκέφτεται 

Τι μονιασμένα  που ήτανε τα λόγια μου *

μέσα στη μέθη της σιωπής

Ώσπου ήρθε πάλι η μιλιά 

και τα'κανε κομμάτια 

Περιμένει ο κύριος Τειρεσίας 

ότι κάποιος κρασωμένος οδηγός 

μετά από ολονυχτιο γλέντι 

σε σκυλαδικο της Εθνικής 

θα πέσει καταπάνω

θα πατήσει ολόσωμα 

τα γηρασμένα γηρατειά του 

με κραυγή Μαινάδας 

Κι απ' το ξέσκισμα 

θα πεταχτούν στο δρόμο 

πάνω στη συνταξιούχα πόλη 

λαμπερά σφαχτάρια νιότης 

"Όλα τα πράγματα ήταν μαζί 

Ώσπου ήρθε ο νους και τα χώρισε "

Αναξαγόρας

........................................................................................................................

Στην πρώτη σκηνή στις "Βάκχες " του Ευριπίδη οι γέροντες Τειρεσίας και Κάδμος προχωρούν στον δρόμο στολισμένοι ,για να υποδεχτούν τον Θεό Διόνυσο .Υποστηρίζουν μάλιστα ότι σα θνητοί δεν μπορούν να αγνοήσουν τον Θεό . Αυτή η σκηνή  υπήρξε  το γενέθλιο υλικό   του ποιήματος , με την αντανάκλαση του μηνύματος της στη σημερινή πραγματικότητα της χώρας μου  . Το δε "Εθνικό " και η "Εθνική " με τα σκυλαδικα της είναι το δίπολο "αληθινή " και "χυδαία" τέχνη ανάμεσα στο οποίο ταλαντεύεται αισθητικά ο νεότερος Έλληνας .Και ο κύριος Τειρεσίας είναι η ενσάρκωση του γερασμένου πνεύματος μιας Ελλάδας που έχοντας καταδιώξει τη Διονυσιακή της καταγωγή , έχοντας γίνει  αισθητικά  "συνταξιούχα" , αναζητεί εναγώνια (αλλά ίσως ανεκπλήρωτα ) την επιστροφή στη μέθη και στην εφηβεία της ηθικής.

K.T.

Κώστας Τσιαχρής Με τους ώμους του Άτλαντα

 

H ανάγκη να σηκώνω ψηλά

στους ώμους μου κάθε φορά

έναν σωσία του ποιητή

με έκανε να βγάζω

την ατλαντική μεγαλοσύνη

κατευθείαν απ’ το βάσανο του βάρους

των ανθρώπων

Ασταμάτητα

να σέρνεται ο λόγος μου

σαν την ουρά κομήτη

στο στερέωμα των  αυτιών τους

Κι ευτυχώς

που η ποίηση μου φτιάχνει

μια απάνθρωπη φωλιά

να με ακουμπάει το βάρος

και να ξεκουράζονται

πετώντας για άλλους ώμους

οι μεγάλες  αποφάσεις

Ευτυχώς

που μάχομαι από θέαμα

να γίνω πάλι θεατής

των ιδεών μου

 

Κώστας Τσιαχρής Ταυρομαχία

 

Με το που φρέναραν απότομα 

οι λεπτοδείκτες

έπεσες  με το κεφάλι θρυψαλα 

πάνω  στο κρύσταλλο του ρολογιού μου 

Είσαι λοιπόν σπασμένος χρόνος 

Κι αποτυχημένος ταύρος 

Σε αρπάζω από τα κέρατα 

Προτού σε λυπηθεί 

ή με λυπηθεί το κόκκινο 

Προτού σε ελευθερώσει 

και με ελευθερώσει πάλι η μανία 

Κι όταν μαζί ανεβούμε 

όλα τα σκαλιά της ομιλίας 

Θα μπορέσω  πάλι 

να σε ονομάσω 

να με ονομάσεις 

Ταύρο ,  προφητεία ή  ένστικτο 

που έχασε τη  μάχη των βημάτων 

σε ένα αιματηρό ταγκό 

με βιρτουόζο  ταυρομάχο 

Κώστας Τσιαχρής Δημογραφικό πρόβλημα

 

Ερήμωσες μυαλό  

Μια   καλλιτεχνική ριπή  

δε σε χτυπά 

Εδώ και μήνες 

Χώματα παρατημένα 

και χωρίς νερό 

Σπίτια φαντάσματα 

που περιμένουν 

τους καινούριους ένοικους 

με το κλειδί στο χέρι 

Ερημία 

Ας έρθει κάτι να εγκατασταθεί 

εδώ που κινδυνεύουν περισσότερο 

τα   σύνορα της ανθρωπιάς μου

απ' τις  επιθέσεις βάρβαρων 

συνηθειών 

κι ενστίκτων 

Και κάπως πιθανότατα  

από αίσθημα  ευθύνης 

να καρφώσει 

όλος λεβεντιά 

κάποιος ακρίτας στίχος 

σα  σημαία την ύπαρξη  του 

πάνω στη βραχονησίδα 

ενός καινούριου  ονείρου

Κώστας Τσιαχρής Αιτιοκρατική σχέση

 

                                                     Εικαστικό  : Isak  Gabriel 

Καθάρισε τα χέρια σου καλό μου

Ικέτευε  η αιτία  το αποτέλεσμα

όπως έπαιζε χαριτωμένα

πάνω από το πτώμα

Τώρα να δω που θα σε κλείσουν στο αναμορφωτήριο

Που θα σου ρίχνουν είκοσι ραβδιές

ανά  είκοσι λεπτά

Που θα  ζητούν να ομολογήσεις

φάτσα φόρα την αιτία

Ποιος θα σε μάθει  γράμματα

Ποιος θα σε ταχταρίζει

Ή θα σου κόβει τα νυχάκια σου τα δολοφονικά

Όσο για αυτό που έπνιξες

Νίπτω τας χείρας μου

Στο είπα απ’την αρχή

Ας έκοβες τους συμβουλάτορες μαχαίρι

Ας έφτυνες στο χώμα τη φωνή του χρέους

Ας άφηνες  το οιδιπόδειο στο ασυνείδητό σου

να λαγοκοιμάται   ἐν μακαρίᾳ   γαλήνῃ

Κώστας Τσιαχρής Εκδοχές πολέμου

 

Η δική μου εκδοχή πολέμου 

Δε θα νικηθεί ποτέ από τη δική σου  

Ας έχει η προπαγάνδα σου 

στραμμένα τα κανόνια της 

στην προπαγάνδα μου 

Όποιος ανάψει το φυτίλι τελευταίος 

θα βρεθεί κομματιασμένος

απ' τις λέξεις του άλλου 

Όποιος προλάβει να στηθεί 

σαν δούρειος ίππος 

έξω απο το μέλλον του άλλου 

θα σηκώσει απ' τα χαλάσματα της 

μια βομβαρδισμένη Τροία 

Η δική σου εκδοχή πολέμου 

δε θα νικηθεί ποτέ από τη δική μου 

Αν οι βόμβες σου για σένα

είναι περιστέρια 

που ήρθαν να θρηνήσουν τη φωλιά 

που εγώ τους γκρέμισα 

Αν οι βόμβες μου για μένα 

είναι καραμέλες 

που μοιράζονται χαρμόσυνα 

στο καρναβάλι της αγάπης σου 

ας συνθηκολογήσουν τότε τα ερείπια μας 

για να φύγουν απ' τη ζώνη του θανάτου 

όσο γίνεται περισσότερο ασφαλή 

τα άμαχα κομμάτια της ζωής μας 

Κώστας Τσιαχρής Περί βραχυκυκλωμάτων

 

Σύνθεση  :  Criton Tomazos    

    Συμβαίνει  συχνά  τα σημαίνοντα  ενός μικρού κι ενός μεγάλου    γεγονότος   να συγχέονται ασυνείδητα μέσα στον ανθρώπινο εγκέφαλο  , έτσι ώστε το  σημαίνον  του ενός να επηρεάζει καταλυτικά το σημαινόμενο του άλλου . Πρόκειται για αυτό που ο  Ουμπέρτο Έκο ονομάζει  πολύ επιτυχημένα  «σημειολογικό βραχυκύκλωμα».  Σε αυτή την περίπτωση , κάτι   εντελώς  μηδαμινό  μπορεί  εκληφθεί  ως  γεγονός κοσμοϊστορικής   σημασίας ή αντιστρόφως κάτι  καθοριστικό  για την ανθρώπινη ύπαρξη να υποτιμηθεί με κραυγαλέο  τρόπο .

    Το  πιο ενδιαφέρον  στοιχείο είναι  ότι  η  παραπάνω σύγχυση δεν προκαλείται  απαραίτητα από την επίδραση ενός εξωτερικού  παράγοντα , ας πούμε μιας τέλεια  οργανωμένης  προπαγανδιστικής  μηχανής ,αλλά  από  τη στιγμιαία  δυσλειτουργία  κάποιων νευρικών  κυττάρων του εγκεφάλου  , τα οποία δεν  αποκωδικοποιούν   σωστά το  μήνυμα που λαμβάνουν από  τα σημαίνοντα  μέσω των αισθητηρίων οργάνων. Το  ακόμη πιο ενδιαφέρον  είναι ότι πολλές φορές αυτό το στιγμιαίο λάθος έχει τη δυνατότητα  να  αποτελέσει  ένα κομβικό σημείο για  την εξέλιξη του τρόπου σκέψης  και συμπεριφοράς  μιας ανθρώπινης μονάδας ή ενός  συνόλου. 

    Μια  σύγχυση   σημείων  μπορεί , για παράδειγμα ,   να  ωθήσει    κάποιον   να  ερμηνεύσει   το χαμόγελο  μιας χήρας  κατά  τη διάρκεια μιας κηδείας ως δείγμα  αδιαφορίας απέναντι στον νεκρό σύζυγό  της , αλλά μπορεί εξίσου να κάνει  κάποιον άλλο να αντιλαμβάνεται  την υγρασία στην επιφάνεια  της  εικόνας ενός αγίου ή μίας αγίας  ως θαύμα . Συνεπώς , τα ιδεολογικά βραχυκυκλώματα καθορίζουν  συχνά  μία ευρεία  κλίμακα  ανθρώπινων  εκδηλώσεων , από  τις απλούστερες  αποφάσεις  και  επιλογές μας μέχρι  τις  βαθύτερες  ρίζες  της ψυχοσύνθεσης  και  κοσμοαντίληψής μας . Κάπως έτσι  γεννιούνται  προκαταλήψεις, ιδεοληψίες , στερεότυπα , δογματικές εμμονές, ενοχικά σύνδρομα , φοβίες , θρησκευτικές πεποιθήσεις , αναπαραστάσεις θαύματος , ρατσιστικά  συναισθήματα, μεγαλεπήβολοι  στόχοι  και οράματα. Από μία   αθώα και περίπου αστεία συμπλοκή ερεθισμάτων , που αν σε κάθε αποφασιστική καμπή της  ζωής μας είχαμε την εντιμότητα να επιστρέψουμε και να κοιτάξουμε το αίτιο  που  την πυροδότησε, θα ξεσπάγαμε  σε τρανταχτά  γέλια  για την αφελή μας εξαπάτηση. Αλλά  σπανίως κάνουμε τον κόπο να δούμε  τη ζωή μας με μία αιτιοκρατική ψυχρότητα , η οποία , ωστόσο , θα μας έσωζε από  πολλές  αστοχίες   στην οικοδόμηση της προσωπικότητάς μας.

      Ακόμη κι όταν αντιλαμβανόμαστε αυτή την πλάνη, σπεύδουμε να την προσπεράσουμε με μία τάση επιείκειας προς τον εαυτό μας  ( άνθρωπος  είμαι , τι πιο φυσικό από το να βρεθώ σε μια στιγμή σύγχυσης  και να κάνω ένα διανοητικό  σφάλμα ), χωρίς να μετράμε το μέγεθος της ζημιάς  ή να αναζητούμε έναν μηχανισμό που θα προλαμβάνει  στο μέλλον  ανάλογα παραστρατήματα . Κάπως έτσι  χτίζεται  σωρευτικά  μέσα μας ένας σκληρός τοίχος από συνεχόμενα βραχυκυκλώματα . Το μικρό σημείο  παριστάνει  τον γίγαντα  ή  το  μεγάλο  τρώει το μικρό  . Μια κυκλοτερής κίνηση όπου το κεφάλι σκέφτεται με τον τρόπο της ουράς  κι η ουρά  κομπάζει πως κρατάει τα σκήπτρα της όρασης .

Κώστας  Τσιαχρής

Κώστας Τσιαχρής Σημειολογικό βραχυκύκλωμα

 

Πόσοι άνθρωποι πριν από μένα, κάτω από την επίδραση ενός τρόμου ή μιας ελπίδας, περίμεναν το λόγο του Θεού, ένα σημάδι των άστρων, την εξαγγελία της αναγέννησης ή της καταστροφής του κόσμου. Και ταυτόχρονα περίμεναν άλλα πράγματα πιο φυσικά, τη βροχή, τον ήλιο, το διάβα ενός ζώου. Και ξάφνου, από ασυνείδητο βραχυκύκλωμα, το σημάδι του μικρότερου συμβάντος μεταμορφώθηκε σε σημάδι του μεγαλύτερου.  

Umberto Eco 

Το σημάδι 

ότι έχασα οριστικά 

το πρόσωπο μου 

έμπλεξε με το σημάδι 

από κρασί 

επάνω στο καλύτερο 

πουκάμισο 

που φόρεσα 

για να γιορτάσω 

την απώλεια 

Ώστε κάθε που αντικρίζω 

ένα ποτήρι κόκκινο κρασί 

τρομάζω 

μη και πίνοντας  

ο πότης ως τον πάτο 

νιώσει στο λαρύγγι 

το χαμένο πρόσωπο 

κι από αηδία 

φτύσει καταπάνω μου 

και μου λερώσει πάλι

το μεταξωτό πουκάμισο 

Από την Αναπαράσταση Πνιγμού

Κώστας Τσιαχρής Το τρωκτικό

 

Οπωσδήποτε δε νιαουρίζει γάτα  

όπως αφήνω να φημολογείται 

Κινήσου ελεύθερα  σαν ποντικός μες στο μυαλό μου 

Τρώγε ξανατρώγε το τυρί 

Τα βράδια με τρομάζεις 

που σηκώνονται  όρθιες  οι σκέψεις μου 

να πάνε για κατούρημα Κι εσύ εκεί 

Μια ουρά ανάμεσα σε χίλια  βήματα 

Ένα χρώμα ποντικί να βάφεσαι

στους τοίχους και στα έπιπλα 

Και το ροκάνισμά σου τρώει  τον ύπνο μου 

Οπωσδήποτε η παγίδα σου έχει  σαγηνεύσει την παγίδα μου 

και μηχανορραφούν και για τους δυο μας μοχθηρά 

Και τα ψίχουλα που πέφτουν  απο το παρόν σου 

ίσα που  επαρκούν για το παρόν μου 

Όλα μένουν  νηστικά ξελιγωμένα 

κάτω από  το τρωκτικό σου  βλέμμα 

Τίποτε δε σώζεται 

Ακόμη και η γάτα θάβει απελπισμένη 

νύχια , δόντια , γρατζουνιές στο ένστικτο της 

Μόλις που περνάς  μια ανάσα απ' τα μουστάκια της 

τρίβεται με ναζί θεατρίνας   

πάνω στην παμφάγο παρουσία σου 

Από την "Αναπαράσταση Πνιγμού" 

Κώστας Τσιαχρής Εμείς η πόλη

 

Εικαστικό :Anina Von Wachtel 

Εμείς η   πόλη 

περιμένουμε την άλωση μας 

μήνες έξω από τα τείχη 

Όπως όλα δείχνουν 

η άλωση μας ξέχασε 

και γύρισε τους  εναντίον μας  καταπέλτες 

πάνω στους πολιορκητές 

Εμείς η πόλη 

είμαστε υποψήφιοι σκλάβοι της αναμονής μας 

Ένας λαός με ύφος αγωνίας 

σε πρόσωπα ξεκαρδισμένα 

από το γέλιο 

Διψάμε για συμβιβασμό 

μπροστά στην υποψία 

πως θα μας κατακτήσουν 

άλλοι  πιο δουλοπρεπείς 

απ' ότι εμείς 

Στα χέρια μας οι ουλές από τις αλυσίδες 

είναι πιο σφιχτές από τις αλυσίδες 

Στο DNA μας κουβαλάμε 

πολεμίστρες που μας πολεμούν 

και ναρκοπέδια που χαρίζουνε τις νάρκες τους 

σε νικημένους βασιλιάδες 

Τάφρους κόκκαλα θυμάτων 

Πλέγματα από αγκάθια

Εμείς η πόλη 

περιμένουμε να συμπεριφερθεί  το θαύμα 

όπως ταιριάζει σε ένα θαύμα 

μιας εικόνας που δακρύζει 

από τα δακρυγόνα που πετούν επάνω της 

οι βέβηλοι προσκυνητές 

Εμείς η πόλη 

Περιμένουμε με κόπο 

μήπως αναβλύσει μύρο 

απ'τα ψοφίμια που στοιβάζονται 

στις μέρες 

και στα  φονικά μας έργα   

Εμείς η πόλη 

ελλείψει κυνηγών 

καλοδεχόμαστε τα αγρίμια 

να μας ντουφεκάνε

Και τελικά τι είμαστε εμείς ; 

Η πόλη των πολλών  ;

Πολυπολιτισμένοι ;

Οι πολλοί της πόλης ;

Ή  τελικά  πολίτες άνευ  πόλης ;   ;

Κώστας Τσιαχρής Χορωδία ναυαγίου

 

Εικαστικό :  Peter  Greenaway 

Δεν είναι χορωδία αυτό που ακούγεται

Ας έχει όψη χορωδίας

Ας μπαίνουν οι φωνές η μία μέσα στην άλλη

Είναι περισσότερο αφωνία

Σπαραγμός  βαθιάς σιγής

Ήχος  που πνίγει άλλον ήχο

με τις ίδιες του τις νότες

Μουσικό  νεκροταφείο

Κι ο μαέστρος δεν κουνάει  χέρια

για να συντονίσει  τις φωνές

Κουνάει σαν κάβουρας δαγκάνες στον αέρα

για να πιάσει ένα πεντάγραμμο χωρίς γραμμές

 

Ίσως ακούμε με την ακοή ακουστικού

που ξέμεινε από μπαταρία

την ώρα της καλύτερης κορώνας 

μιας σοπράνο

Ίσως να κάνει το τραγούδι έξωση

στα σωθικά μας

Το βέβαιο είναι πως βουλιάζουμε βαθιά

σε παρατεταμένη ξηρασία  

                       ()

                

Από την "Αναπαράσταση πνιγμού" 

Κώστας Τσιαχρής Ο Τιτανικός

 

Εικαστικό : Peter  Greenaway

Το χρυσόψαρό μου ο Τιτανικός

φαίνεται  πως κολυμπάει αβύθιστος σε μία γυάλα

ανάμεσα στα πλαστικά παγόβουνα

που συμπληρώνουν το ντεκόρ

Είναι μια μάχη που κολυμπά μέσα στην ήττα το χρυσόψαρό μου

Ένας  πόλεμος που πολεμάει τα ίδια του τα όπλα

Ένα  στιχάκι που λιμοκτονεί μέσα στην ομορφιά

Όποτε το διαβάζω σηκώνει μια πανοπλία από λέπια

Όποτε με διαβάζει τρέμω μην αποστηθίσει τη φωνή μου

Μου τον χάρισαν με άριστες συστάσεις

Έτοιμο για μακρινά ταξίδια στον ωκεανό της γυάλας

Για υπερπόντιους συνειρμούς

Για αστείες γκριμάτσες με τα χείλη

Για κινήσεις πάνω κάτω

στα γυαλιστερά  μάτια της γάτας

Όμως ο Τιτανικός αν πλησιάσω

μένει ακίνητος σε μια γωνιά στον ψεύτικο βυθό

Κι ούτε οι φουσκάλες  οξυγόνου που ανεβαίνουν αραιά

από τα χρυσαφένια βράγχια

πείθουν πως η ιδέα του ζωντανού ψαριού

δεν πνίγηκε μαζί με τη βουτιά της

στα άπατα της γυάλας

Από  την "Αναπαράσταση πνιγμού " 

Κώστας Τσιαχρής Με τον τρόπο του Αιγέα

 

Εικαστικό:  Peter  Greenaway 

Κάθε πρωί περίπου στις εφτά

ξεπροβοδίζω τον Τσιαχρή

με την ευχή

να περισώσει  ό,τι εφηβικό

αρσενικό ή θηλυκό ή ουδέτερο

κυλάει στο ένστικτό του 

Σύμμαχος με το ωραίο

να σκοτώσει εφτά φορές το τέρας

που σκοτώνει το ωραίο

κι ο λαβύρινθος να μείνει μόνο

ανάμνηση μιας παιδικής χαράς

που έτρωγε τα εφτά παιδιά της

Με άλλα λόγια λέω στον Τσιαχρή

εφτά φορές

να βάλει βέτο στο παράλογο

αίτημα ανθρωποφαγίας

που του θέτουν οι κανίβαλοι

εφτά φορές την εβδομάδα

Του υπενθυμίζω με εφτά  sms αγαπημένε

μην ξεχάσεις τα πανιά επιστρέφοντας

να είναι άσπρα

και στο στόμα να βαστάς εφτά χαμόγελα ευτυχίας

Αλλά κάθε βράδυ ο Τσιαχρής γυρνάει

γύρω στις εφτά

με μαύρα τα πανιά του

ηττημένος

με μια πρόταση συμβιβασμού

με τους ανθρωποφάγους

Κι ως διαμαρτυρία εγώ

εφτά φορές θρηνώντας για τον ίδιο

και τον φαγωμένο εαυτό του

πνίγω μέσα μου όλο το Αιγαίο

με τα δελφίνια τα νησιά

και τους εφτά γαλάζιους ουρανούς του 

[Από  την "Αναπαράσταση πνιγμού" ]