Κώστας Τσιαχρής "Το αδράχτι"

Ο  άνθρωπος δεν είναι αδράχτι
για  να τυλίγεται γύρω του ο  έρωτας
με υπομονή
Κάποτε το κουβάρι μένει ασάλευτο
κι ας πλέκουν οι βελόνες
Μα σαν η πλέξη χάσει τη  φορά της
πόσο απόκοσμο! Ήδη το νήμα
που ποτέ  δεν άγγιξες
να σ'έχει ντύσει
Κι εκεί που  χαμηλώνεις ως το ένστικτο
αθόρυβα   ξηλώνεται
ανάμεσα στα πόδια σου
το  εσώρουχο
κι αθόρυβα
-φτυστός ο Όλυμπος-
ψηλώνει  ο  πειρασμός



Από το "Νέο Νόημα"

"Όταν σκοτώνεις αυτό που σε αγαπάει" Κώστας Τσιαχρής

Όταν  σκοτώνεις   αυτό  που  σε αγαπάει

δεν απομένει  παρά  ένα  ύφος

από τον άνθρωπο  που άνοιξε φτερά 

αλλά  κουράστηκε  απ' το βάρος  του 

και  τελικά   δεν πέταξε

Όταν σκοτώνεις  αυτό που σε αγαπάει

ας είναι  το παράθυρο  ανοιχτό

το φως διστάζει 

αφήνει στο δωμάτιο εκκρεμότητες 

κάτι μεγάλα "πάντοτε"

που με τον τρόπο της 

τα καταδίκασε η αγάπη 

στην ατίμωση

Όταν  σκοτώνεις αυτό που σε αγαπάει

δεν περιμένει πια σε πλήρη συντριβή 

κανένας  έξω από το σπίτι  σου 

τα χελιδόνια   φέρνουν πάγο

με τις μύτες τους

απ' τα μπουμπούκια σκάζουνε  μαχαίρια 

Ακονίζεται η κόψη των τραυμάτων

Όταν  σκοτώνεις αυτό που σε αγαπάει 

το νόημα   δε γράφει

το μολύβι δε σημαίνει κάτι

καταντάει  σκουπιδάκι 

που θολώνει την ανάγνωση

ἐκ γὰρ τοῦ καρποῦ τὸ δένδρον γινώσκεται

το ίδιο  και  η ανθρωπιά   απ' το πείσμα

Όταν   σκοτώνεις  αυτό  που σε αγαπάει 

Σε  ξεκινάει  απ' την αρχή το μαύρο

σε τελειώνει  το  "ως εδώ"  

Πασχίζεις να χωρέσεις  τόσο  αιώνιο 

σ' ένα σώμα

Και  τι θα  γίνει;

Τι θα μείνει  άραγε 

όταν  ξεκάνεις μέχρι και  το θάνατο;

Σαπφώ "Αι δ'ηχεν...":Μεταφράζει ο Κώστας Τσιαχρής

αἰ δ᾽ ἦχες ἔσλων ἴμερον ἢ κάλων
καὶ μή τί τ᾽ εἴπην γλῶσσ᾽ ἐκύκα κάκον,
αἴδως †κέν σε† οὐκ ἦχεν ὄππα-
τ᾽ ἀλλ᾽ ἔλεγες περὶ τὠδικαίως.

Αν όντως πεθυμούσες
την ευγένεια και την ομορφιά
Κι αν ίσως κάτι σκοτεινό
δεν ανακάτωνε
η γλώσσα σου  με ορμή
Δε θα' στηνε  η  ντροπή 
στο βλέμμα σου  το κράτος της
κι ό,τι είναι πρέπον να το πεις
θα το' λεγες

Μετάφραση  

Κ.Τσιαχρής

Ο Κώστας Τσιαχρής επιλέγει 10 ποιητικές συλλογές για το 2016

Η  σειρά   δεν είναι  αξιολογική 

1. Κώστας Γ.  Παπαγεωργίου        Εγώ το μαύρο  θα κρατάω έως θανάτου

Οι  μυημένοι  τον γνωρίζουν. Πώς άλλωστε όχι ;Και  την εσωτερικότητα  των στίχων του . Και το αβίαστο, το ανεπιτήδευτο της ποιητικής του έκφρασης. Και  τα χρωμοσώματα  της  γενιάς  του 70 στο γενετικό υλικό  των  λέξεών του. Όχι  ότι έμεινε εκεί. Η  ποίησή του αντηχεί συχνά  πιο  δροσερή  κι από εκείνη του πρωτάρη. Ταυτόχρονα όμως – δε γίνεται  διαφορετικά-  έχουν μεταφερθεί στα  οστά  της  όλα  τα βάρη   που  μέχρι τώρα σήκωσε  ο νους του ποιητή. Στην  τελευταία  του συλλογή, σχεδόν από την κορυφή  της σκάλας, βολιδοσκοπεί  τις  διαθέσεις του μαύρου, του προγενέθλιου και μεταθανάτιου χρώματος. Φιλοσοφεί   πάνω στο έσχατο όριο και καταθέτει   με το κουβεντιαστό –αλλά  την ίδια  ώρα συντακτικά  ανορθόδοξο-   ύφος  των ποιημάτων του  τα πικρά  αποστάγματα της πείρας του :  τη νοσταλγία  των χαμένων πραγμάτων, την κατάντια  των λέξεων (που έχουν απομείνει «ράκη» και «ίσκιοι») , την ανυπαρξία  της διάρκειας. Και τι ωραία  που το λέει ο ίδιος σε έναν στίχο του «η διάρκεια  δεν ανήκει  κανενός"!

2.Αλεξάνδρα   Σωτηράκογλου      Μοναχοπαίδι

Αυτό που ζει μέσα μας ως παράσιτο. Μια  εκδοχή  του εαυτού μας ή ενός  υποτιθέμενου  αδελφού . Η συνομιλία  μαζί του  αποκαλυπτική, διότι ενώ  υποτίθεται  ότι το σκάψιμο  απευθύνεται στην άλλη πλευρά, οι  φτυαριές  στρέφονται προς το μέρος  της  ίδιας  της    ποιητικής  φωνής. Ώσπου εντελώς προμελετημένα,  μέσα  στην αλληλουχία  των στίχων  κι ενώ ο μονόλογος ξετυλίγεται αβίαστα, ακούγεται  το  σωτήριο «γκαπ» και  τα συναισθήματα  ξεχύνονται  πίδακας.

3. Γιώργος  Βέης    Για ένα  πιάτο  χόρτα

Δεν ξέρω αν η  ειδωλολατρική  προσέγγιση  της φύσης ήταν μέσα στις προθέσεις του  ποιητή ή αν απλώς ο φυσικός κόσμος αντιμετωπίζεται ως  ένα συνυπάρχον –όχι με την έννοια ότι  αποτελεί έναν απλό  διάκοσμο- ποιητικό  στοιχείο, απολύτως  ζωντανό  και  αναπνέον. Το σίγουρο είναι ότι η αναμέτρηση  αυτών των στίχων με  την  πεμπτουσία  του  λυρισμού δικαιώνει  τον  ποιητή  και  καταξιώνει  αισθητικά  την  ταπεινή  του κατάθεση  στις παλάμες  της ποιήσεως.  

4. Κική  Δημουλά    Άνω τελεία  

Άνω τελεία. Σα να λέμε : ένα αναποφάσιστο  βήμα , μία αμφιταλάντευση προς  τον τελικό σταθμό ή προς τη συνέχιση της πορείας. Κάποτε και οι πλέον ρωμαλέοι  τεχνίτες  του  λόγου αισθάνονται  την ανάγκη για μία μικρή παύση εν είδει  απολογισμού  των πεπραγμένων. Το  θέμα είναι αν το «αλτ» θα  το αποφασίσουν οι ίδιοι ή αν θα επιβληθεί έξωθεν, ως μία  φυσική  ή και μεταφυσική αναγκαιότητα. Τα θέματα και ο τρόπος  γραφής λίγο πολύ γνωστά. Διαφέρει, ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο τα συλλαμβάνει εκ νέου  η εμπειρία, αυτό το αδίστακτο τσιράκι  του χρόνου.

5. Γιώργος  Χριστοδουλίδης        Πληγείσες  περιοχές  

Με  αυτόν τον  δημοσιογραφικού  ύφους τίτλο  και με μία διάθεση άκρως  διερευνητική, ο δημιουργός αυτής  της συλλογής, έκτης  κατά σειρά, αναζητά  κάτι  σαν πτώμα  πάνω  στην εικόνα   ενός  φαινομενικά     εύρωστου οργανισμού. Και σα να  παίρνει φόρα  από την αθωότητα  της  παιδικής  ηλικίας για να χτυπήσει με δύναμη  και με  το κεφάλι χωρίς κράνος  πάνω στην κολόνα  του θανάτου. Και σα να βγάζει από το συρτάρι του το  γλειφιτζούρι για να πλανέψει  την ανθρωπιά  που κρύβεται στα  ενδιάμεσα στάδια. Και  σα να βγαίνει από τη σύγκρουση  ανέλπιστα  επιζών. 

6. Νικόλας   Ευαντινός     Λιγωσάδικο

Στη  χάση  των πραγμάτων, όπως ας πούμε στη χάση του φεγγαριού, τα συναισθήματα  αποκτούν μία υπερφυσική δύναμη κι είναι αδύνατο πια να καούν, να  αποσυντεθούν, να  επιστρέψουν  στη σκόνη. Παραμένουν παντοδύναμα και άκαμπτα. Στην πρώτη τους ουσία. Με  εκτεταμένες  και  με ολιγόστιχες συνθέσεις, το «Λιγωσάδικο» λοξοκοιτάζει προς τη μαγεία  του  Ερωτόκριτου ( Κρητικός γαρ ο δημιουργός) και περνά , με μία δαιμονική αυτοπεποίθηση, από  το παρελθόν  στο μέλλον της  ποίησης 

7. Γιώργος  Ν. Ευσταθίου                Η τρυφερότητα  των άκρων

Για την «Τρυφερότητα των άκρων» έχω ξαναμιλήσει: «Γήινος  και ανθρώπινος  λόγος, καμωμένος από τη μαθητεία του κάθε Εγώ πάνω στη δική του και στην άλλη σάρκα. ερωτικός με τον τρόπο που διαπερνά τον Έρωτα ο μεγάλος δάσκαλος Ντίνος  Χριστιανόπουλος, με  προσήλωση, με κόπο, με σκάψιμο, με τριβή, με ανείπωτη θέληση και  ολοκληρωτική παράδοση. Μόνο που εδώ τα άκρα του σώματος, χέρια και πόδια, γίνονται μικρά, ηδονικά  ακρωτήρια, από τα οποία γαντζώνεται  απελπισμένα ο ναυαγός  του ερωτικού πάθους, για να διασώσει τα απομεινάρια  του και να τα  θερμάνει μέσα στη χόβολη της ποίησης»

8.   Γιώργος   Αλισάνογλου                     Παιχνιδότοπος 

«Είμαι  αρκετά νεκρός  για τον κόσμο αυτό;».Για να συλλάβει κανείς  τον πυρήνα  αυτού  του έργου, θα πρέπει να τοποθετηθεί νοερά   σε μία κατάσταση οριακή, μεταξύ ανυπαρξίας  και ύπαρξης. Ας πούμε  σε έναν εμβρυικό  σάκο, όπου η σιγουριά  της  απελευθέρωσης  υπονομεύεται   διαρκώς από το  ενδεχόμενο της ματαίωσής της. Από μία τέτοια οπτική γωνία, μεταγράφει  σε ποίηση τα «γινόμενα εν τα ψυχη» του ο Καβαλιώτης  ποιητής και  έτσι ο  «Παιχνιδότοπός» του μοιάζει  περισσότερο με ένα πουργατόριο  μέσα στο οποίο  εξαγνίζονται  οι  εποχές  της «δυνάμει»  και  της  «ενεργεία»  ύπαρξης. 

9.  Βασίλης  Ρούβαλης   Λεύγες

«μην … και η καταστροφή είν’ η αγάπη». Στις  Λεύγες, η καταστροφή  είναι  το «ποιείν του κόσμου» , η αναμονή «για την επόμενη σωτηρία» , η επώδυνη  αναχώρηση για  την πρώτη ύλη. Με μία  ποιητική σύνθεση αποτελούμενη από εννέα  ενότητες,ο  δημιουργός  αξιοποιεί με στιβαρότητα  τα διδάγματα  του ιταλικού ερμητισμού και πλάθει  έναν  ποιητικό  λόγο που μπορεί να τον προσεγγίσει κανείς περισσότερο  ενορατικά και  να τον βιώσει ως μία επίπονη ψυχολογική εμπειρία, ως μία  κατάδυση στον  «αβέβαιο  κύκλο  των λέξεων». 

10. Τασούλα  Καραγεωργίου                   Ναυαγού τάφος  ειμί

Το  επιτύμβιο επίγραμμα, είδος που καλλιεργήθηκε ιδιαίτερα  κατά την κλασική και ελληνιστική εποχή, υπήρξε μία  αξιοθαύμαστη λογοτεχνική   απόπειρα  να συμπυκνωθεί  λεκτικά  και  να  μεταφερθεί στον αναγνώστη με τρόπο  λιτό αλλά  βαθύτατα  λυρικό  η ποιητική συγκίνηση  απέναντι  στο θάνατο. Στην παρούσα συλλογή μεταφράζονται  επιγράμματα  για  θαλασσοπνιγμένους. Σα μικρά κενοτάφια, οι λέξεις ανοίγουν την πλατιά  και  σκοτεινή  αγκαλιά  τους  και  καλωσορίζουν  τα  πτώματα ή  αλλιώς μεταφέρουν  τη μνήμη εκείνων που  χάθηκαν οριστικά μέσα στα  ολέθρια ύδατα. 

Οι φιλολογικές ματιές παρουσιάζουν τα είκοσι καλύτερα άλμπουμς του 2016

1. David   Bowie                       Blackstar      

Τι  κι αν  ο  χαμαιλέοντας  του ροκ, ο άνθρωπος με τα πολλαπλά μουσικά πρόσωπα, έχει φύγει πια από  κοντά μας. Η μουσική  του , τα  υπέροχα τραγούδια του, οι ανεπανάληπτες  εμφανίσεις του θα μείνουν οριστικά ως μία ανεξίτηλη κληρονομιά ,προορισμένη  να  ερεθίζει πάντοτε δημιουργικά τους  νεότερους καλλιτέχνες. Το  Blackstar είναι  το άλμπουμ που  ηχογράφησε με  την επίγνωση  του επικείμενου θανάτου  του και  είναι ίσως η καλύτερη  δουλειά του  από  την εποχή  του Scary  Monsters : ένα  μοντέρνο  jazz-rock αριστούργημα με ψυχεδελικές  αποχρώσεις  και  για τον γράφοντα το  κορυφαίο άλμπουμ για το   2016

2. Radiohead                            A moon shaped  pool

Είκοσι τρία  χρόνια  μετά την πρώτη τους  εμφάνιση  στο  μουσικό στερέωμα, το  συγκρότημα  από την Οξφόρδη αποδεικνύει  το  λόγο  για τον οποίο  εξακολουθούν να  αποτελούν ένα  από τα  μεγαλύτερα  ονόματα  της  τελευταίας  εικοσαετίας. Το  A  moon shaped  pool  είναι   ίσως το  πιο  εσωτερικό  και –γιατί όχι- στοιχειωμένο άλμπουμ της καριέρας τους. Ένας  πραγματικός  καλλιτεχνικός θρίαμβος.

3. Solange      A seat at the table

Η  δεσποινίς  Knowles ,η  μικρότερη  από τις  δύο  που βρίσκονται  σε αυτό  τον κατάλογο , δημιούργησε, με έναν ήχο  μινιμαλιστικό , βασισμένο  σε αιθέρια  ηλεκτρονικά  μοτίβα, μοναδικά  διεγερτικό  για  τις αισθήσεις  αλλά και με σαφή   πολιτικά μηνύματα για  τη θέση  της μαύρης γενιάς  του σήμερα, το απόλυτο  RnB άλμπουμ της χρονιάς.

4.Nick Cave  and the  bad seeds                    Skeleton tree

Ο θάνατος  του δεκαπεντάχρονου  γιού του στάθηκε ενδεχομένως η  αφορμή για να  ακούσουμε  τον  Cave , ίσως  για πρώτη φορά, τόσο μα τόσο  αληθινό.  Ο  όρος «ερμηνεία»  βρίσκει  εδώ  το   ουσιαστικό  του  νόημα.

5. Frank  Ocean                                      Blonde 

Το  δίλημμα για τον Frankie  μετά  από ένα σαρωτικού εκτοπίσματος   άλμπουμ , όπως  το   «Channel  Orange»,  ήταν  ασφαλώς μεγάλο. Ή θα επαναλάμβανε  την ήδη πετυχημένη  συνταγή ή θα  προχωρούσε παραπέρα, αποδεσμευμένος από το άγχος  της  επανάληψης  του θριάμβου. Προτίμησε το δεύτερο  δρόμο. Και το αποτέλεσμα  τον δικαιώνει. Το  Blonde  είναι  περισσότερο  πειραματικό, περισσότερο  αιθέριο και  φυσικά  οδηγεί  τη  μαύρη μουσική  ένα  βήμα  παρακάτω.

6.A  tribe  called  Quest      We got it from here…thank you for  your service

Οι  A  Tribe  called   Quest  σχηματίστηκαν  το  1985  και  μαζί με  τους  De la soul έφεραν μία καινούργια αύρα  στον  τραχύ  και   σχετικά  μονότονο  ήχο  του  hip hop. Μετά  από μία  μακρόχρονη  απουσία, ο  Q-Tip  και  η παρέα  του επιστρέφουν  με  το πιο  ενδιαφέρον  άλμπουμ  του συγκεκριμένου είδους  για το  2016.

7.Leonard   Cohen                               You want it darker

Άλλος ένας  μεγάλος  καλλιτέχνης που  μας  αποχαιρέτησε  οριστικά  το 2016. Το  κύκνειο άσμα  του τυχαίνει να είναι  ένα  από εκείνα  τα σκοτεινά και  λυρικά  μουσικά  θαύματα  που μόνο  εκείνος  ήξερε  τόσο επιτυχημένα  να  σκαρώνει

8.  Beyonce                                                Lemonade

Η    έτερη  δεσποινίς  Knowles, διάσημη  ως  Beyonce , και  το άλμπουμ  που  για  πολλά  μουσικά έντυπα  και ιστοσελίδες  ήταν  το καλύτερο  της χρονιάς. Σε αυτό το δίσκο ,  απαλλαγμένη από το βραχνά    της  εμπορικής επιτυχίας ,συνεργάζεται  με  ονόματα  όπως  οι  Jack White, Weeknd , Kendrick  Lamar  και   James  Blake και  το αποτέλεσμα είναι ένας  δίσκος πολυσυλλεκτικός  και  χαμαιλεοντικός.

9.  Iggy  Pop                                        Post pop  depression

Η συνεργασία  του  με τον Josh Homme   επιβεβαιώνει  ότι  ο  γερόλυκος  του punk   rock  είναι  ακόμη  ζωντανός  και   βρυχάται   όπως εκείνος  ξέρει : στοχεύοντας  στην καρδιά  των πραγμάτων 

10.Car   seat   headrest                           Teens  of denial

Δημιουργήθηκαν  το  2010  ως το   προσωπικό   μουσικό όχημα  του  τραγουδιστή  και  συνθέτη  Will  Toledo. O ήχος  τους  φέρει  στοιχεία  από εκείνον  των  Pavement, των   Pixies και  των   grunge συγκροτημάτων  της δεκαετίας  του  90. Με  μία  lo-fi παραγωγή  το  Teens of denial ακούγεται  εξαιρετικά  φρέσκο, άλλοτε άγριο και ατίθασο , και άλλοτε  απίστευτα  μελωδικό και  αφελές.

11.P.J. Harvey    The hope  six  demolition  project

Μετά  το   Let  England  Shake, η  P.J Harvey  ταξίδεψε  στο Αφγανιστάν, στο  Κόσοβο  και στην Ουάσιγκτον , μετέφερε  τα  βιώματά  της στους στίχους , άφησε   εντονότερα  από κάθε άλλη  φορά να  έλθουν   στην επιφάνεια  οι   blues μουσικές καταβολές της , ηχογράφησε  το άλμπουμ  ζωντανά  και έτσι  έφτιαξε  έναν ακόμη  εκπληκτικό  δίσκο με καθαρά  πολιτικό περιεχόμενο.

12.Angel  Olsen     My  woman

To  τέταρτο  άλμπουμ  της  τραγουδίστριας  από  τη Βόρεια  Καρολίνα  είναι  το  ωριμότερο  και  το αρτιότερο  από  συνθετική  και  εκτελεστική  άποψη   

13.Anohni      Hopelessness

Τον   γνωρίσαμε  ως  Antony  στους υπέροχους  Antony  and the Johnsons. Στο  Hopelessness   ως  γυναίκα  πια , με το όνομα  Anohni, μας προσφέρει  ένα  εξαίσιο  δείγμα    πειραματικής  -συνθετικής  pop  μουσικής

14.Bon  Iver      22, A million

Ο  Justin   Vernon   , ευρύτερα  γνωστός ως  Bon Iver, αναμειγνύει  μοναδικά  τις  φολκ  μουσικές  του ρίζες  με  τον σύγχρονο  ηλεκτρονικό ήχο και  τα  soul  φωνητικά

15.Anderson  Paak    Malibu 

Ένας  πολυεπίπεδος ήχος   μέσα στον οποίο ανιχνεύει  κανείς  ψήγματα  από  τις καλύτερες  στιγμές  της  soul/ hip hop  μουσικής 

16.Savages     Adore  life

Στο  δεύτερο  άλμπουμ  τους   η  μουσική  τους ακούγεται    λιγότερο  ακατέργαστη   σε σχέση  με  το  Silence  yourself , αλλά  περισσότερο  ογκώδης  και   συναισθηματικά   πλήρης .

17.Kaytranada    99,9%

Από  το  Μόντρεαλ  του Καναδά, ο  παραγωγός  και  dj  με  το περίεργο  ψευδώνυμο Kaytranada  μας  προσφέρει  τον  χορευτικό  δίσκο  της  χρονιάς

  

18.Chance  the rapper   Coloring book

Με  μία  gospel  χορωδία  και  με  έξυπνα  jazz  γυρίσματα,  το  Coloring book ηχεί    ευφάνταστο  και  συναρπαστικό  από την αρχή ως το τέλος

19.Christine  and the  queens     Chaleur   humaine

H  Héloïse Letissier  γεννήθηκε  στη  Νάντη  της  Γαλλίας  το  1988. Είναι  τραγουδίστρια,  παραγωγός  και συνθέτρια . Το άλμπουμ  είχε  κυκλοφορήσει  αρχικά  στη Γαλλία  το  2014. Φέτος, επανακυκλοφόρησε  στην  Αγγλία και  έγινε  ευρύτερα  γνωστό.

20.James   Blake   The   color  in anything  

Σ’ αυτό το άλμπουμ ο James Blake  αφήνει να φανούν περισσότερο  οι  RnB   μουσικές  προτιμήσεις  του, τις  οποίες  συνδυάζει  πανέμορφα  με  τον  ρομποτικό  αλά  Laurie  Anderson ήχο  του .

Κώστας  Τσιαχρής  

Κώστας Τσιαχρής "Μυστήριαι αι βουλαί"

Μυστήριαι  αι βουλαί  του δημίου

Όταν προσήλθα στο ικρίωμα

με μια προσποιητή συντριβή

που δε θα’ πειθε μήτε  ηλίθιο

πόσο μάλλον κόλακα

και  κάτω από το βλέμμα

πλάνταζε  ηχηρά η αδιαφορία 

Μυστήριαι

Μυστήριαι  αι βουλαί  του δημίου

Όταν  πλησίστιος  δήθεν

τράβηξα κοντά  μου την αγχόνη

ατάραχος  εκείνος

έλαμπαν  στα χέρια μου τα δώρα 

της  εξαγοράς

αχάτης  λαζουρίτης  λίθος  χαλκηδόνιο

το’ νιωθε  πως όλο  τούτο

ήταν  θεατρινισμός

Μυστήριαι

Μυστήριαι  αι βουλαί  του δημίου

Που μόλις είπα ο θάνατος

είναι  το βρέφος

που παράτησε  η ελπίδα στο κατώφλι μου

έβγαλε μια   κουδουνίστρα

και  μου  πλάνεψε  τον τρόμο

Έκλεισα  το σώμα  Άνοιξα την ποίηση

μιαν οχλοβοή

από λέξεις ανυπόφορες

Περίπου αντιστεκόμουνα

Μυστήριαι

Μυστήριαι  αι βουλαί  του δημίου

Σε καιρούς  ανύποπτους

σε μέρες  πλησμονής κι ευθυκρισίας

όταν ζητάνε επί πίνακι

την άρνησή  σου

Αρνείσαι  την ανάσταση υπό όρους

νέας ομηρίας Αρνείσαι;

Τον κλειδούχο, την υπόσχεσή του

για  ξεκλείδωμα του ονείρου Αρνείσαι;

Τις   βουλές  δημίων  θηρίων

επιτηδείων  Αρνείσαι;

Τα διατάγματα   Τα  πορίσματα

Τα κηρύγματα;

Και τάχα τι να πρωτοαρνηθώ;

Μυστήριαι

Μυστήριαι  αι βουλαί  του δημίου

Που αντί να σπρώξει  το σκαμνάκι

Μ’ ένα παραλήρημα θριάμβου

έπεσε  στα γόνατα

μου γλύκανε τα  πόδια

με τα πιο ακριβά  φιλιά

ψιθύρισε  ενεός

Θα  σου έρχομαι  τις  Κυριακές

απέξω απ’ το παράθυρο

και  σαν  τη γάτα  εφτά  ζωές

θα  τις ξοδέψω  στην  ταπείνωση

και  στ’ αποφάγια   της καρδιάς  σου

ώσπου να πεις :  άφες

άφες  αυτόν

Μυστήριαι

Μυστήριαι  αι βουλαί  του δημίου

Που κατεβαίνοντας  κατεβαίνοντας

ως το σκληρότερο  πέτρωμα της αλήθειας

δεν έμαθα ποιος  απ’ τους   δύο 

πιότερο  είναι  θεατρίνος

Μόνο  αυτό –

Καλό του παρανάλωμα

σ’  όποιον ανακατεύεται  με μάγματα

Μυστήριαι 

Κώστας Τσιαχρής "Κ.Τ. Λυόμενος"

     

                                           «Και Δοῦναι Την Ψυχήν Αὐτοῦ Λύτρον Ἀντί Πολλῶν»  

                                                                                  Ματθ. 20.28

Μετά  από  τόση ευωχία

συνεργασία  με γύπες

κι άλλα  αρπακτικά

Αφού το μάτι  χάρηκε 

και μέτρησε  το βιός του

με την ένταση που αρμόζει 

στους φονιάδες

τι σας πειράζει λίγη αχαριστία 

για την τιμή των όπλων;

Κι όμως

θα πέρναγε για θαύμα

αν εξαγόραζαν τα λύτρα 

τη λαχτάρα για υποκλίσεις 

και τιμές

Θα φάνταζε μικρότητα

ή ακόμη κι αυταπάτη

δόλιο  πάρε δώσε 

Εσείς που περιμένατε

μια λάμψη  ευγνωμοσύνης

ή έστω ταπεινής σιωπής 

χτυπήσατε την πόρτα

και σας άνοιξε άλλος κόσμος

Φορούσατε  το σκάφανδρο

Φορούσα τ' οξυγόνο

κι ήτανε τόσο λίγη ανάσα

που το φούσκωμα στο στήθος

ακουγόταν κούφιο

Χτυπήσατε την πόρτα

και σας άνοιξε άλλος κόσμος

και το συκώτι που φαγώθηκε 

έμεινε λειψό  για πάντα 

ένα τρεμάμενο και σκάρτο δόλωμα

Και τώρα σας ζητώ επιτέλους 

να μ'αφήσετε μες στην ανησυχία μου

ν' αναβοσβήνω σα φανάρι  χαλασμένο 

να μπερδεύω τ' ανθρωπάκια 

που νομίζουν  

πως χαρίζονται έτσι εύκολα 

           οι φωτιές 

Κώστας Τσιαχρής "K.T. Δεσμώτης"

Ας ήμουνα δεσμώτης  
σε ένα λεπτοδείκτη  
πάνω στο ρολόι σου 
να περιφέρομαι  σα  χρόνος 
σαν κομμάτι από το μέλλον 
να χτυπούσα  αδιάκοπα  
τα τέταρτα  και τις μισές  

Αν σταματούσαν τα γρανάζια 
θα με κούρδιζε ένας τρόπος 
ν' αναμένω την ταπείνωση σα θαύμα 

Αν έσπαζε ο θόλος 
θα έμπαιναν ημίθεοι 
να με λευτερώσουν 
με τσεκούρια  και  λοστούς 
Την ώρα που θα σήμαινε
          "ακριβώς"
όταν η τύφλωση κι η ίριδα συμπίπτουν 
       δώδεκα ακριβώς 
όταν δεν ξέρεις τι γεννιέται 
από το φάγωμα της νύχτας 
πόσες λάσπες  θα ξοδέψει το μυαλό 
ώσπου απ' τις τρύπες του 
να στάξει νους 
Τι τυραννία! 

Όμως κι ελεύθερος 
Εγώ
-ας έσκαγαν απ' το κακό τους  οι ελευθερωτές-
θα σου έκλεινα το μάτι 
συνωμοτικά 
και θ' άφηνα ανοιχτό 
πιο  κάτω απ' τα πλευρά  
ένα κομματάκι
να μου έρχεσαι σαν όρνιο 
κάπου κάπου να τσιμπάς
και  να σε  τρέφω  
δευτερόλεπτα  κι αιώνες 

Οκτώβριος  2016  Ν.Ν.

Συνέντευξη του ποιητή Ε.Μύρωνα στον Κώστα Τσιαχρή

Ήρθα σε επαφή για πρώτη φορά με το έργο του Ε.Μύρωνα εντελώς τυχαία, μέσα από μία περιήγησή μου στο διαδίκτυο. Εκεί ανακάλυψα το προσωπικό του ιστολόγιο a-lektor.blogspot.com και  διάβασα μία σειρά από ποιήματα τα οποία μου έκαναν σθεναρή εντύπωση, όχι γιατί ανακάλυπτα  κάτι  πρωτόγνωρο  ή φανταχτερό, αλλά γιατί αισθάνθηκα πως σ’ αυτή την ποίηση επιχειρείται με έναν αφοπλιστικά αφτιασίδωτο  τρόπο  μία επαναπροσέγγιση του ουσιώδους, ένα αποφασιστικό τράβηγμα   στη διελκυστίνδα  μεταξύ  αφηρημένης περιπλάνησης στα τοπία του λόγου και της κατασταλαγμένης πορείας  προς μία ώριμη έκφραση, στη μεριά της δεύτερης. Έκτοτε επιχείρησα να έρθω σε επαφή με τον ποιητή  Ε.Μύρωνα  και να αφουγκραστώ τις απόψεις του πάνω σε  ερωτήματα που θα τα χαρακτήριζα μεν  κοινότοπα, αλλά  πάντοτε  επίκαιρα και διαχρονικά. Καρπός αυτής της συνομιλίας μου με τον ποιητή υπήρξε η παρακάτω  συνέντευξη.

Αγαπητέ Ε. Μύρων, κατά καιρούς ζητείται  από τους ποιητές  να δώσουν το δικό τους ορισμό στην ποίηση. Δε θα παρεκκλίνω από τον κανόνα. Θα ήθελα να σε ρωτήσω, λοιπόν, αρχικά τι  σημαίνει για σένα ποίηση

  Η μόνη δυνατή επιλογή, ο μόνος δρόμος για να περπατήσω ελεύθερος και να εκφραστώ. Λένε ότι πραγματικά είμαστε αυτοί που είμαστε, όταν μένουμε μόνοι σπίτι και δεν κοιτάει κανείς. Κάπως έτσι λειτουργώ, όταν γράφω. Δεν παρεμβάλλεται κανείς, είμαι εγώ με μένα στο χαρτί, χωρίς καμιά παρεμβολή, καμιά σιγουριά, κανένα βόλεμα. 

   Οι ώρες που γράφω είναι ώρες λύτρωσης για μένα. Παλεύω με τους φόβους μου και με τους πόνους μου γυμνός, χωρίς αιδώ, χωρίς καμία μάσκα. Τους αντικρίζω κατάματα. Κι όσα από τη μάχη αυτή καταφέρνω, τα περνάω στο χαρτί. 

   Η Ποίηση για μένα είναι η ελπίδα ότι αυτός ο κόσμος, που μας έλαχε, δεν είναι έτσι αλλά διαφορετικός, με άλλα χρώματα, άλλο ουρανό κι άλλους ανθρώπους. Είναι η προσμονή για μια άλλη ζωή.

Ποίηση χωρίς ποιητή ασφαλώς δε νοείται .Πώς αντιλαμβάνεσαι το ρόλο του ποιητή εν γένει; Δε μιλώ μόνο για την αποστολή του στο σήμερα 

   Ο ρόλος του Ποιητή κατ' εμέ είναι εκείνος του ανθρώπου που μας δείχνει έναν άλλο δρόμο. Ο γνήσιος Ποιητής πασχίζει, παλεύει κάθε μέρα να αλλάξει τη μοίρα, να μεταμορφώσει τον κόσμο. Λέω συχνά ότι ο Ποιητής δεν μπορεί να κοιμάται ποτέ ήσυχος. Ο Ποιητής πρέπει να είναι και οδοποιός και οδοδείκτης.

Τι είναι αυτό που επιδιώκεις να εκφράσεις μέσα από τα ποιήματά σου ; 

   Επιδιώκω να εκφράσω μιαν άλλη οπτική τού σήμερα. Του ζοφερού κι άδικου σήμερα. Προσπαθώ να μιλήσω για τους ανθρώπους, που ξέμειναν στο περιθώριο και να εκφράσω το όνειρο μιας κοινωνίας χωρίς ανισότητες και τάξεις.

Επειδή δύσκολα πια  στο χώρο της λογοτεχνίας αναφύεται κάτι  αυτόφωτο και όλοι, καλώς κατά τη γνώμη μου, δεχόμαστε επιρροές από άλλους ομοτέχνους μας , θα ήθελα να ρωτήσω  ποιες είναι οι   επιρροές που δέχτηκες εσύ από άλλους  συγγραφείς

   Σίγουρα ο Φρ. Νίτσε, τον οποίο θεωρώ μεγάλο Ποιητή πέρα από φιλόσοφο, με επηρέασε βαθιά μιας και διαβάζω και μελετώ τα έργα του από πολύ μικρός. Αγαπώ ιδιαίτερα τον Κώστα Καρυωτάκη και τον Νίκο Καρούζο. Πάντα με μαγνήτιζαν άνθρωποι που πίστευαν σε κάτι με όλη τους την ψυχή και πήγαν μ’ αυτό μέχρι τέλους, δίχως ούτε μία παρέκκλιση. 

    Επιρροές... Ξέρεις είναι πάντα θολή μια τέτοια απάντηση γιατί πολλές φορές μας επηρεάζουν μεμονωμένα Ποιήματα ή ακόμη και στίχοι, που γράφουν μέσα μας, χαράζονται και τους βρίσκουμε μπροστά μας στο μέλλον. Αυτό ίσως είναι και ένα κέρδος, όταν πλαταίνει το βλέμμα μας ενόσω μεγαλώνουμε και αποκτούμε εμπειρίες και άλλες οπτικές γωνίες. Όπως και να ‘χει, δε μπορώ παρά να αναφέρω και τον Κ. Καβάφη, τον Τ. Παπατσώνη, τον Α. Ρεμπώ και όλη την καταραμένη γενιά, τον Ε. Πάουντ, και τους Μπιτνικς. 

Τι διαβάζεις αυτό τον καιρό; 

    Ανήκω στην κατηγορία των παρανοϊκών με τα Ποιήματα και τα βιβλία εν γένει. Εξηγούμαι: Ποτέ δε διαβάζω ένα ή δύο αλλά οκτώ ή δέκα ταυτοχρόνως. Αυτή την εποχή στο γραφείο μου βρίσκονται ανοιχτά με σελιδοδείκτες και σημειώσεις (ορνιθοσκαλίσματα) Ποιήματα του Καρούζου,του Βάρναλη, του Γ. Βαρβέρη, του Α. Ζέρβα, του Τ. Παπατσώνη, του N. Τόμας,του Τ.Σ. Έλιοτ, του Τ. Μπουκόφσκι και κάποιες συλλογές ελασσόνων Ποιητών. Επίσης διαβάζω το «Επαναστατημένος άνθρωπος» του Α. Καμύ, το «Τάδε έφη Ζαρατούστρα» του Φ.Νίτσε (πάντα κάτι νέο κρύβεται εκεί), το «Οι αλήτες του Ντάρμα» του Τ. Κέρουακ και κάποια δοκίμια πάνω στη Ποίηση.

Γιατί, κατά τη γνώμη σου, η απήχηση που έχει  σήμερα η ποίηση αφορά σε ένα περιορισμένο κοινό , αν  εν τέλει ισχύει  αυτό;

    Η Ποίηση είναι ένα κοπιώδες κυνηγητό της ελευθερίας, είναι ρήξη και δραπέτευση χωρίς κανένα μα κανένα εγγυημένο αποτέλεσμα. Στις μέρες μας προτιμάται η σιγουριά της φυλακής, παρά η μάχη και η βάσανος μιας απόδρασης.

     Σήμερα, στην εποχή της ευκολίας και της βιασύνης, οι άνθρωποι προτιμούν να μη σκέφτονται, να μην κουράζονται για να βρουν απαντήσεις αλλά να αρπάζουν ό,τι έτοιμο βρίσκουν. Συνηθέστερες δικαιολογίες είναι η καθημερινότητα, ο ελάχιστος ελεύθερος χρόνος, η ανάγκη για ξεκούραση έπειτα από μια κοπιώδη εργασία, κλπ, αλλά όλα αυτά δεν αποτελούν παρά μια εύκολη λύση, ώστε να αποφευχθεί η εσωτερική σύγκρουση, τα προσωπικά ερωτηματικά, οι εκ των έσω αγωνίες. 

     Εκεί είναι η απάντηση για μένα. Τα Ποιήματα έχουν καταλήξει μια παρωχημένη και άχρηστη τέχνη για την πλειονότητα των συνανθρώπων μας γιατί, όπως είπα και παραπάνω, χρειάζεται η συμμετοχή και όλη η προσοχή τού αναγνώστη για να ξεκλειδωθεί ένα Ποίημα. Δυστυχώς στην εποχή μας η πλήρης συμμετοχή και προσοχή διοχετεύεται σε άχρηστα ζητήματα, τα οποία αποστραγγίζουν τον άνθρωπο χωρίς κανένα κέρδος για τον ίδιο.

   Βέβαια ελπίζω σε μια εποχή σωστής διδασκαλίας της Λογοτεχνίας, δυνατής παιδείας και επαναφοράς της Ποίησης εκεί που της πρέπει. Η αλήθεια είναι πως τα τελευταία  χρόνια διαφαίνεται μια τάση των νέων ανθρώπων προς την Ποίηση και τη Λογοτεχνία εν γένει. Αυτό είναι κάτι ελπιδοφόρο αν μη τι άλλο. 

Ποια  η γνώμη σου για  την ολοένα αυξανόμενη τάση  πολλών συγγραφέων να  επιλέγουν  να αναρτήσουν  τις  δημιουργίες τους στο διαδίκτυο; Πιστεύεις ότι κάτι τέτοιο  μπορεί να υποκαταστήσει  τη διαδικασία  έντυπης έκδοσης των έργων;

     Προσωπικά πιστεύω πως ένα από τα θετικά  που παρέχει το διαδίκτυο, είναι η ελεύθερη φωνή στον καθένα μας.

    Οι αναρτήσεις στο διαδίκτυο δεν φιλτράρονται από εκδότες και κάθε λογής κλίκες κι έτσι ο κόσμος, που τα διαβάζει, είναι ο μόνος κριτής. Υπάρχει αμεσότητα στην επικοινωνία. Αυτό είναι πολύ θεμιτό, αρκεί να αναλογιστεί κανείς πόσα άξια κείμενα αποκρύπτονται και πόσα λιγότερα άξια παρουσιάζονται σαν αριστουργήματα λόγω συμφερόντων ή γνωριμιών.

   Όχι, δεν πιστεύω ότι μπορεί η έντυπη έκδοση ποτέ να υποκατασταθεί από την ηλεκτρονική. Το βιβλίο σε χαρτί θα έχει πάντα τη μαγεία του, την αφή του, την μυρωδιά του και την ψυχή του.

    Η τάση προς την ηλεκτρονική δημοσίευση οφείλεται κατά τη γνώμη μου στο συνδυασμό δύο γεγονότων: από τη μία η διαρκής έκρηξη του διαδικτύου με την εξάπλωση και την ταχύτητά του να μεγαλώνει συνεχώς και από την άλλη η οικονομική κρίση με αποτέλεσμα την στενότητα των εκδοτικών οίκων και την ελάττωση των εκδιδομένων συλλογών. 

Ας πάμε λίγο τώρα στον τρόπο με τον οποίο γράφεις. Γιατί επιλέγεις τη φόρμα του ολιγόστιχου, κατά κύριο λόγο, ποιήματος και του μικρού σε έκταση στίχου, αν φυσικά υπάρχει συνειδητή επιλογή ;

     Από μικρός θαύμαζα τους Ποιητές, διότι μπορούσαν μέσα σε λίγους στίχους να γράψουν όσα άλλοι έγραφαν σε ένα βιβλίο. Μου φαινόταν εκπληκτικό το ότι ενώ τελείωνα την ανάγνωση, οι στίχοι ''συνέχιζαν'' μέσα μου για μέρες. Συμπλήρωνα, αφαιρούσα, ρωτούσα και συνομιλούσα με τον Ποιητή. Κοντολογίς, γιατί τα ποιήματα χρίζουν προσωπικής συμμετοχής. 

   Όσον αφορά στα δικά μου, αν και έχω αρκετά με μεγάλη έκταση, συνήθως επιλέγω ολιγόστιχα διότι μέχρι να φτάσω σ’ ένα επιθυμητό αποτέλεσμα έχει περάσει μεγάλη περίοδος ψαλιδίσματος. Πολλές φορές αν όχι πάντα, παρόλο που δημοσιεύεται κάποιο, συνεχίζει να μου φαίνεται φλύαρο, υπερβολικό ή ότι κάποια στροφή ή λέξη θα μπορούσε να αφαιρεθεί. 

    Οπότε για να απαντήσω και στην ερώτηση, προτιμώ μικρά σε έκταση ποιήματα για να αφήνω μεγαλύτερο άνοιγμα στη συζήτηση με τον αναγνώστη. Προτιμώ να τα γράφω μαζί με όσους μπουν στον κόπο να τα διαβάσουν.

Θα μπορούσες, τέλος,  με  δύο τρεις  στίχους  από ένα ποίημα  σου να  δώσεις συμπυκνωμένα την  εικόνα του  ανθρώπου  Ε.Μύρωνα; 

Δύσκολη ερώτηση.Ίσως οι παρακάτω:

«Καβαλάρηδες φασμάτων
πασχίζουμε μ' ένα δόρυ,
να τρυπήσουμε την
παλαιόθεν πανοπλία του αδιαφόρετου»

 από ένα άτιτλο που είχα γράψει.

 Και από ένα άλλο ποίημα, το «Ξόρκι»:

«Θα σκύψω μόνο για να
φιλήσω τον ουρανό
για κανένα άλλο λόγο
για κανένα ιερό χώμα


Κι αν δε μας κάνει,
θα σκάψουμε μέσα του
να βρούμε άλλον,
με καινούργιο χρώμα»

Σ' ευχαριστώ  πολύ 

Εγώ ευχαριστώ για τη φιλοξενία